Zestiende zondag door het jaar (2009)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 201 niet laden

Ik zag laatst een film over gorilla's die lang in gevangenschap gezeten hadden en die nu weer uitgezet werden in het oerwoud, hun eigenlijke thuisland. Maar dat kon alleen na een intensief trainingsprogramma, ze moesten weer leren om in het oerwoud te leven en te overleven. Tijdens hun gevangenschap hadden zij dat oerinstinct helemaal verloren, en waren veel van hun aangeboren vaardigheden verloren gegaan. Ze hadden het veel te gemakkelijk gehad en waren te zeer afhankelijk geworden van de mens.
In het evangelie horen we dat Jezus medelijden heeft met de mensen want ze zijn als schapen zonder herder, zonder leiding. Schapen zijn ook dieren die hun aangeboren vaardigheden verloren hebben. Al duizenden eeuwen zijn ze gedomesticeerd, zoals dat heet: tam gemaakt en speciaal gefokt om hun wol, melk en vlees. En schapen die hun oerinstincten verloren hebben, zijn afhankelijk geworden van een herder, anders lopen ze verloren. En als de herder wegvalt of zijn plicht niet goed vervult, dan raakt de kudde op drift en lopen de schapen verloren.
Zo keek Jezus naar de mensen die naar hem toestroomden: ze waren als schapen zonder herder, ze waren vervreemd van hun oerinstinct dat hun Schepper hun had meegegeven en hun leiders, hun herders, schoten tekort in hun taak. Veel mensen waren hun richtingsgevoel kwijt. Ze kwamen naar Jezus toe in de hoop dat Hij hun de juiste weg zou wijzen. En ofschoon Jezus een rustpauze zocht voor zijn leerlingen die eropuit geweest waren om te getuigen van zijn boodschap, had hij medelijden met die mensen en onderrichtte hij hen.
Als Jezus in onze tijd zou leven, zou hij van velen waarschijnlijk ook zeggen: ze zijn als schapen zonder herder. We zijn allemaal wel een beetje geprogrammeerd door onze moderne tijd, vaak veel meer dan we zelf in de gaten hebben. We zijn op allerlei gebied van allerlei gemakken voorzien en we hebben het gevoel dat we echt niet zonder kunnen. Als de televisie uitvalt, zijn we helemaal uit ons gewone doen. O wee als ons mobieltje kapot is, dan zijn we helemaal onthand. En als er een stroomstoring is, dan is dat helemaal een ramp. En de tijd dat dit allemaal nog niet bestond, ligt echt nog niet zover achter ons. Toen kon iedereen zonder, men wist niet beter, maar nu weten we ons geen raad als we zonder moeten.
Ook wij zijn op veel punten dat oerinstinct kwijt hoe we moeten omgaan met het leven. In ons jachtige bestaan hebben we het vaak zo druk, dat we de feeling verliezen voor wat werkelijk belangrijk is. Ook wij zijn vaak als schapen zonder herder, maar dan wel behoorlijk eigenwijze schapen. We denken meestal dat we het allemaal zelf wel kunnen, en heel velen zijn dan ook echt niet op zoek naar een herder. Maar het is wel een feit dat velen verloren lopen, dat velen zich niet echt gelukkig voelen.
Ook voor ons wil Jezus een goede herder zijn, maar daarvoor moeten we wel naar hem op zoek gaan, juist zoals de mensen uit het evangelie hem zochten. Ook ons wil hij onderrichten juist als toen, maar daarvoor is het wel nodig dat we momenten van rust zoeken, want anders kunnen we zijn woorden, zijn boodschap niet horen. En die rust is voor de moderne mens met al zijn bezigheden vaak heel moeilijk te vinden.
Een weekendviering in de kerk kan zo'n rustpunt zijn. Je hebt ook mensen die rust zoeken door een paar dagen in een klooster te verblijven, om heel die sfeer van rust in zich op te nemen.
Jezus wilde met zijn leerlingen ook even een rustpauze, maar hijzelf liet zich leiden door zijn medelijden met al die mensen als schapen zonder herder. Wat hij daar verteld heeft, staat er niet bij, maar dat ging ongetwijfeld over zorg en aandacht voor elkaar. Dat komt steeds weer terug in zijn prediking, in zijn handelen. Dat hoort ook bij het oerinstinct van de mens: samen optrekken, niet als kuddedieren achter elkaar aanlopen, maar vanuit de overtuiging dat je als mens altijd ook medemens bent en dat vraagt wezenlijk om medemenselijkheid en menslievendheid. Als die waarden in onze moderne tijd op de achtergrond raken, dan lopen we het risico om onmensen te worden.
Gelukkig lopen er nog velen prachtmensen rond, mensen die heel goed beseffen waar het om gaat, ook mensen die zich laten leiden door de boodschap van de goede Herder. Hopelijk horen ook wij bij die mensen.